Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) cao, giá cổ phiếu thấp: Cơ hội hay “cạm bẫy”?

Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) ở mức cao, trong khi thị giá cổ phiếu thấp, dẫn tới P/E thấp – nhiều nhà đầu tư tưởng chừng sẽ chọn mua được cổ phiếu có giá hời, nhưng trong hầu hết trường hợp, phân khúc không vô lý khi định giá thấp bởi thế.

EPS cao nhờ đâu?

Chỉ số EPS luôn được các nhà đầu tư quan tâm khi đầu tư cổ phiếu. Thông thường, các công ty có EPS trên 10.000 đồng được mặc định là công ty tốt, cổ phiếu thuộc vào hàng siêu lợi nhuận.

Những công ty có EPS cao thường có đặc điểm chung là giá cổ phiếu cao tương ứng.

Tại mỗi kỳ báo cáo kết quả kinh doanh, thị giá cổ phiếu trên phân khúc chứng khoán diễn biến trong mối tương quan có sự tăng trưởng hay suy giảm của EPS. EPS tăng cao sẽ kéo giá cổ phiếu tăng và ngược lại, giá cổ phiếu sẽ đi xuống khi EPS giảm.

Tuy vậy, không hiếm công ty có EPS cao ngất, song thị giá cổ phiếu lại thấp hơn mệnh giá, thậm chí giá chỉ vài trăm đồng.

Đứng đầu trong danh sách này là cổ phiếu CKH của Công ty cổ phần Cơ khí chế tạo Hải Phòng. EPS 4 quý gần nhất của CKH là 27.910 đồng, nhưng giá cổ phiếu này gần như đang “chết dí” ở mức 3.700 đồng/cổ phiếu.

Nói “chết dí” là bởi đăng ký giao dịch trên UPCoM, nhưng từ đầu năm 2018 đến nay, cổ phiếu CKH chỉ có đúng 1 phiên có giao dịch vào đầu tháng 3.

Trước đó, CKH hầu như không có giao dịch. Chào sàn UPCoM vào tháng 1/2017, có giá tham chiếu 14.800 đồng/cổ phiếu, đến nay cổ phiếu này giảm giá 75%, trái ngược có EPS tăng vọt.

Giai đoạn 2011 – 2016, lợi nhuận sau thuế của CKH dao động phổ biến trong dao động 1,3 – 1,8 tỷ đồng/năm. Vì thế, EPS chỉ loanh quanh 1.300 – 1.400 đồng.

Tuy nhiên, năm 2017, EPS của CKH bỗng dưng đột biến, lọt vào Top công ty có EPS cao nhất phân khúc chứng khoán. Nguyên nhân đến từ khoản lợi nhuận khác của Công ty.

Trên thực ở, xét về làm việc kinh doanh cốt lõi, CKH thậm chí còn ghi nhận lỗ thuần. Thế nhưng, năm 2017, công ty này ghi nhận khoản lãi 36,4 tỷ đồng từ thanh lý tài sản cố định. Nhờ đó, lợi nhuận sau thuế gấp 20 lần năm 2016. EPS theo đó đạt mức cao ngất ngưởng.

Trường hợp tương tự là Công ty cổ phần Công nghiệp – Dịch vụ – Thương mại Ngọc Nghĩa (NNG). Theo báo cáo bán niên 2018 đã được soát xét, EPS của NNG là 15.495 đồng, trong khi cùng kỳ năm 2017, EPS của công ty này âm 684 đồng.

6 tháng đầu năm 2017, NNG lỗ ròng 33 tỷ đồng, nhưng nửa đầu năm 2018, Công ty ghi nhận khoản lợi nhuận “khổng lồ”, 747,9 tỷ đồng sau thuế. Kết quả này đến từ việc NNG giao dịch phần vốn góp trị giá 305,6 tỷ đồng theo mệnh giá ở Công ty cổ phần Thực phẩm Hồng Phú.

Để an toàn trong đầu tư chứng khoán, nhà đầu tư cần có cái nhìn bao quát về tiến trình phát triển của 1 công ty, chứ không nên chỉ nhìn vào con số lợi nhuận trong 1 hai kỳ tài chính.

Cuối quý I/2018, tức thời gian mà NNG bán phần vốn góp ở Thực phẩm Hồng Phú, cổ phiếu NNG có đợt tăng giá khá mạnh, từ mức 6.000 đồng/cổ phiếu lên trên mệnh giá. Tuy vậy, sau đợt sóng đó, giá cổ phiếu này biến động thất thường trong đà giảm, hiện rơi trở về quanh mức 6.000 đồng/cổ phiếu.

Một trường hợp độc đáo là cổ phiếu VNX của Công ty cổ phần Quảng cáo và Hội chợ thương mại – Vinexad. Hơn 1,2 triệu cổ phiếu VNX đang đăng ký giao dịch trên UPCoM, có EPS năm 2017 đạt 7.181 đồng, nhưng thị giá chưa đến 1.000 đồng/cổ phiếu.

Về thanh khoản, giống như cổ phiếu CKH, cổ phiếu VNX cũng vắng bóng nhà đầu tư giao dịch. Giá cổ phiếu đi ngang ở mức 900 đồng/cổ phiếu từ ngày 20/7 tới nay. Trước đó, đầu tháng 3/2018, thị giá VNX trên ngưỡng 4.000 đồng/cổ phiếu.

Tuy thị giá thấp, nhưng kết quả kinh doanh của VNX không giống CKH và NNG. Lợi nhuận hàng năm của VNX duy trì khá đều đặn, đến từ mảng làm việc kinh doanh cốt lõi và không có khoản lợi nhuận đột biến như 2 công ty trên.

EPS theo báo cáo gần nhất là báo cáo tài chính năm 2017 của VNX là 7.181 đồng, sau khi công ty báo lợi nhuận sau thuế đạt 8,7 tỷ đồng. EPS kỳ này tăng 45% so có năm 2016.

Thị giá thấp, EPS cao khiến P/E của VNX đang ở mức rất thấp: 0,13 lần. Không chỉ vậy, công ty này trả cổ tức ở mức cao. Trong tháng 5/2018, VNX thực hiện chi trả cổ tức năm 2017 có mật độ 35% bằng tiền mặt, tương ứng mỗi cổ phiếu nhận 3.500 đồng.

Thực tế, cổ phiếu VNX có nhiều nhà đầu tư muốn mua, nhưng không có người bán ra. Giá cổ phiếu này thấp là do giá tham chiếu bị điều chỉnh giảm kỹ thuật sau mỗi lần công ty chi trả cổ tức.

Một số công ty khác có EPS cao, song giá cổ phiếu giao dịch trên phân khúc vẫn đang nằm dưới mệnh giá như HUG của Tổng công ty May Hưng Yên, KHD của Công ty cổ phần Khai thác Chế biến khoáng sản Hải Dương, TND của Công ty cổ phần Than Tây Nam Đá Mài Vinacomin, DC1 của Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển xây dựng số 1…

Cẩn trọng “bẫy EPS”

EPS là 1 chỉ tiêu quan trọng trong quá trình nhà đầu tư chọn lựa cổ phiếu. EPS cao trong khi thị giá cổ phiếu thấp dẫn tới P/E thấp, tưởng chừng nhà đầu tư sẽ chọn mua được các cổ phiếu giá hời.

Tuy nhiên, thực ở phải xem xét đến tính bền vững trong sự tăng trưởng EPS của 1 công ty, tránh tình trạng “mắc bẫy EPS”.

Bẫy EPS ở đây chính là việc EPS được đẩy lên cao nhờ các khoản lương bất thường, không có tính chu kỳ. Những khoản lợi nhuận này hiếm khi tái diễn và toàn bộ đều không đến từ làm việc sản xuất – kinh doanh cốt lõi của công ty.

Để an toàn trong đầu tư chứng khoán, nhà đầu tư cần có cái nhìn bao quát về tiến trình phát triển của 1 công ty, chứ không nên chỉ nhìn vào con số lợi nhuận trong 1 hai kỳ tài chính.

Việc đầu tư chớp nhoáng dễ dẫn đến ảnh hưởng tiêu cực khi công ty không còn lợi nhuận bất thường, EPS giảm sẽ kéo theo thị giá cổ phiếu lao dốc ngay sau đó.

Các chuyên gia cho rằng, thị giá của 1 cổ phiếu là tấm gương phản ánh chính xác nhất tình hình làm việc của 1 công ty. Bởi vậy, không dễ để tìm 1 cổ phiếu có lại thời cơ siêu lợi nhuận mà có giá hời.

Trong bối cảnh 1 số công ty ngày càng tinh vi trong việc sản xuất ra các báo cáo tài chính “đẹp”, nhà đầu tư cần tỉnh táo hơn trong việc chọn lựa cổ phiếu để đầu tư. Bên cạnh các chỉ số tài chính quen thuộc, nhà đầu tư nên đánh giá nhân tố dòng tiền, triển vọng kinh doanh, lịch sử bền vững của công ty để ra 1 chọn lọc đầu tư đúng đắn.

Bạn đang xem chuyên mục Blog Tai Chinh Bat Dong San ở Duanvincitygrandpark.net