Hơn một nửa số cổ phiếu đang giao dịch có giá dưới giá trị sổ sách

Theo dữ liệu của Công ty Chứng khoán Tân Việt (TVSI), tính đến hết phiên chuyển nhượng ngày 19/6/2018, có tới 505 mã chứng khoán trên 1 số sàn đang chuyển nhượng có thị giá nhỏ hơn giá trị sổ sách hạch toán trên báo cáo tài chính gần nhất. Thị trường đang lãng quên cổ phiếu, hay có 1 sốh định giá khác.

Hơn 1 nửa số chứng khoán chuyển nhượng dưới giá trị sổ sách

Với tổng số 896 mã chứng khoán đang chuyển nhượng tập trung ở 2 sở chuyển nhượng chứng khoán (bao gồm hai sàn niêm yết và sàn UPCoM), có tới 505 mã có chỉ số P/B (thị giá trên giá trị sổ sách; căn cứ theo giá chuyển nhượng kết thúc phiên ngày 19/6/2018 và giá trị sổ sách hạch toán trên báo cáo tài chính ra mắt gần nhất) nhỏ hơn 1. Kết quả này tương đương mật độ 56,36% số mã chứng khoán có giá thấp hơn giá trị sổ sách.

Trong nhóm này, có tới 5 mã có thị giá nhỏ hơn 10% giá trị sổ sách; 16 mã có thị giá trong dao động từ 10 – 20% giá trị sổ sách.

5 mã chứng khoán có P/B thấp nhất trên phân khúc bao gồm: KSK (0,06 lần), SGO, CDO (0,08 lần), BII, LCM (0,09 lần). Các mã này đều ít nhiều có các sự kiện liên quan đến thao túng giá (xử phạt cá nhân như trường hợp SGO, hoặc đang có chọn lọc điều tra cá nhân liên quan đến thao túng giá cổ phiếu như CDO, từng có nghi vấn tài chính bất thường như KSK, BII, hay vấn đề về ra mắt tài liệu như LCM).

Điểm thú vị là ngoại trừ KSK và LCM có lỗ lũy kế, 3 mã còn lại đều đang có giá trị sổ sách hạch toán lớn hơn mệnh giá cổ phần (10.000 đồng/cổ phiếu) và có lương trên mỗi cổ phần là con số dương. Nhưng, cả 5 mã chứng khoán này đều có giá chuyển nhượng ở mức… 1 cốc trà đá vỉa hè mua được gần chục cổ phiếu!

Tất nhiên, không phải mọi mã chứng khoán có mật độ P/B nhỏ hơn 1 đều là cổ phiếu… trà đá.

Thống kê của TVSI cho thấy, trong số 505 mã có P/B nhỏ hơn 1 ở ngày 19/6, có tới 207 mã chứng khoán có giá từ 10.000 đồng/cổ phiếu trở lên. Trong đó, cổ phiếu TTT của CTCP Du lịch thương mại Tây Ninh (sàn HNX) là cổ phiếu có thị giá cao nhất trong nhóm, lên tới 52.900 đồng/cổ phiếu, nhưng có P/B chỉ 0,9 lần, do có giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu lên tới 55.260 đồng. Đây cũng là cổ phiếu có mức lương trên mỗi cổ phiếu rất ấn tượng, có mức lãi sau thuế cổ đông công ty mẹ năm 2017 là 36,7 tỷ đồng trên vốn điều lệ 45 tỷ đồng.

Cổ phiếu “có vấn đề” hay phân khúc lãng quên cổ phiếu tốt?

Vì sao lại tồn ở nhiều mã chứng khoán mà thị giá nhỏ hơn, thậm chí nhỏ hơn rất nhiều giá trị sổ sách? Thị trường lãng quên cổ phiếu, nhà đầu tư có tiêu chí chọn lọc cổ phiếu khác, hay dễ làm hơn là giá trị sổ sách mà công ty hạch toán không phản ánh chính xác giá trị thực tế của công ty?

Trong dữ liệu trích từ hệ thống của TVSI, có tới 320/505 mã chứng khoán có P/B nhỏ hơn 1 đang có thanh khoản trung bình 1 phiên chuyển nhượng (tính trong 1 tháng gần nhất) nhỏ hơn 10.000 cổ phiếu. 83 mã trong số này thậm chí có thanh khoản trung bình 1 phiên nhỏ hơn… 100 cổ phiếu, tính trong vòng 1 tháng qua.

Ở 1 số trường hợp, nhất là công ty gốc nhà nước mà cổ đông nhà nước giữ quyền chi phối, hoặc cổ đông lớn nắm gần như trọn vẹn số cổ phần lưu hành trên phân khúc, cổ phiếu gần như không có thanh khoản, giá thấp, dù kết quả kinh doanh tốt. Đa số 1 số mã này đang chuyển nhượng chứng khoán tập trung trên UPCoM.

Chẳng hạn, trường hợp cổ phiếu PTG của CTCP May xuất khẩu Phan Thiết có thị giá 1.500 đồng/cổ phiếu, nhưng chia cổ tức lên tới 120% bằng tiền cho năm tài chính 2017 (ngày 2/4/2018 vừa chuyển nhượng không hưởng quyền nhận nốt cổ tức năm 2017 mật độ 100% mệnh giá cổ phiếu). Hay MEF của CTCP Meinfa, thị giá 1.200 đồng/cổ phiếu, chia cổ tức 1 số năm không ngừng nghỉ ở mức 30 – 50% mệnh giá cổ phần (tức gấp dao động 3 lần thị giá)…

Ở các trường hợp này, thị giá không có nhiều ý nghĩa. Bởi dễ làm, nhà đầu tư nhận quá nhiều từ chia cổ tức và do không có chuyển nhượng nên mỗi năm thị giá lại điều chỉnh giảm sâu 1 lần.

Một vài trường hợp khác, lợi nhuận bất thường dẫn đến định giá cũ phát triển thành sai lệch quá lớn, như trường hợp NNG của CTCP Công nghiệp dịch vụ thương mại Ngọc Nghĩa.

Các năm trước, kết quả kinh doanh của Công ty không mấy vượt bậc, trong đó năm 2016 lỗ 17,55 tỷ đồng, năm 2017 lãi 11,18 tỷ đồng trên vốn điều lệ 520 tỷ đồng, khối lượng cổ phiếu lưu hành 48,246 triệu cổ phiếu, nhưng tới quý I/2018 lãi lên tới 743 tỷ đồng, do phân phối công ty con. Vì vậy, NNG hiện có chỉ số P/B 0,21 lần, P/E căn bản 0,36 lần.

Tuy nhiên, đó không phải là hiện trạng chung của 1 số mã có P/B nhỏ hơn 1. Đa số cổ phiếu còn lại có thanh khoản lớn, từ vài trăm nghìn đến hàng triệu cổ phiếu/phiên. Thậm chí, 18 mã trong số này có thanh khoản trung bình 1 tháng qua đạt mức từ 1 triệu cổ phiếu/phiên trở lên, nằm trong nhóm có thanh khoản lớn nhất phân khúc.

Như vậy, ở các trường hợp này, phân khúc không phải lãng quên cổ phiếu. Việc chuyển nhượng có P/B thấp, khẩu vị nhà đầu tư có thể là 1 lý do, nhưng cũng có thể xuất phát từ báo cáo tài chính của công ty “có vấn đề”.

Trong 1 số trường hợp, cơ cấu cổ đông quá đại chúng, có đa số nhà đầu tư có cổ phiếu là 1 số nhà đầu tư cá nhân ngoại khu công ty, là 1 lý do quan trọng khiến cổ phiếu có xu hướng biến động mạnh. Trong các tình huống này, diễn biến giá dường như tùy thuộc vào phân khúc nhiều hơn là câu chuyện vận hành kinh doanh của công ty.

Đây là câu chuyện diễn ra có đa số các công ty có tốc độ tăng vốn mạnh trong thời gian ngắn, khi lãnh đạo công ty phải đồng ý đánh đổi giữa hình ảnh công ty có mục tiêu tăng trưởng.

“Cổ phiếu phân khúc” là cụm từ mà người ta nói về các mã chứng khoán này, khi giá cổ phiếu và kết quả kinh doanh đi theo các quỹ đạo riêng.

Ở trường hợp còn lại, chất lượng báo cáo, khả năng sinh lời và niềm tin của nhà đầu tư có ban lãnh đạo công ty là nhân tố tác động mạnh đến giá, dẫn đến định giá P/B, P/E của công ty thấp và khác biệt so có mặt bằng chung của phân khúc.

Trở lại trường hợp cổ phiếu CDO, ngoài các lùm xùm trong quá khứ liên quan đến câu chuyện thao túng giá, báo cáo tài chính của CDO cũng khiến nhà đầu tư nhận ra thận trọng, khi đa số tài sản là các khoản phải thu, trả trước, trong khi kết quả kinh doanh gần như… không có lãi.

Giao dịch trên phân khúc cho thấy, ngay cả các công ty có kết quả kinh doanh tốt, nhưng khi vấn đề về chất lượng, đạo đức quản trị công ty bị phân tách thấp, giá cổ phiếu cũng sẽ bị lao dốc. Diễn biến giá cổ phiếu APC, VHC sau tài liệu về 1 số kế hoạch phát hành riêng lẻ cho thấy, khi niềm tin nhà đầu tư trên phân khúc về đạo đức quản trị của ban lãnh đạo công ty bị sụt giảm thì giá cổ phiếu sẽ khó lòng trụ vững.

Bên cạnh đó, việc có nhiều công ty, dù báo cáo tài chính không quá đặc trưng, nhưng kết quả kinh doanh èo uột cũng là 1 trong các lý do khiến giá cổ phiếu giảm mạnh, có mức chiết khấu giá trị sổ sách lớn.

Câu chuyện cổ phiếu HHS, có thị giá có nhiều GĐ còn thấp hơn rất nhiều giá trị tiền trên mỗi cổ phiếu là 1 ví dụ. Thị trường chỉ hào hứng khi kỳ vọng HHS sẽ làm thủ tục giải thể như KLS trong quá khứ, nhưng khi nhân tố này bị mất đi, giá cổ phiếu lại sụt giảm trở lại.

Dòng tiền luôn có lý do để chọn nơi chảy vào.

Bạn đang xem chuyên mục Blog Tai Chinh Bat Dong San ở Duanvincitygrandpark.net