Chặn chuyển giá, trốn thuế

Chứng khoán Việt Nam giảm mạnh nhất thế giới trong quý II/2018
Phiên 18/6: Ồ ạt xả hàng, VN-Index thủng mốc 1.000 điểm
Tổng công ty cổ phần Bảo hiểm Bưu điện đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất
Chuyện chuyển giá và chống chuyển giá có khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chưa khi nào hết tính thời sự.

Năm 1997, lần đầu tiên, Việt Nam tuyên chiến có vận hành trốn thuế thông qua vận hành chuyển giá trong khu vực FDI bằng việc xây dựng hành lang pháp lý quy định về thuế đối có các hình thức đầu tư theo Luật Đầu tư nước ngoài. Trong hơn 20 năm qua, chống chuyển giá, gian lận thuế của khu vực FDI luôn là nội dung được đại biểu Quốc hội quan tâm, trao đổi mỗi khi cho ý kiến vào báo cáo dự toán, quyết toán ngân sách nhà nước hàng năm.

.

Cũng hơn 20 năm qua, trong đa số nghị quyết triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội và dự toán ngân sách, Chính phủ đều yêu cầu ngành tài chính tập trung chống chuyển giá, gian lận thuế. Năm 2018, ở Nghị quyết 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và dự toán ngân sách nhà nước, 1 lần nữa, Chính phủ tiếp tục yêu cầu ngành tài chính phải tăng cường thanh, kiểm tra, chống thất thu, quản lý chặt giá tính thuế, chống chuyển giá, trốn lậu thuế.

Điều này cho thấy, vận hành chuyển giá của khu vực FDI luôn là điểm nóng, nhất là khi các hình thức chuyển giá – cả truyền thống lẫn tiên tiến – đã và đang được công ty FDI “nhập khẩu” vào Việt Nam.

Đó là chuyển giá thông qua thông qua việc góp vốn bằng dây chuyền máy móc, thiết bị, nguyên liệu đặc thù được công ty FDI định giá cao hơn nhiều so có giá trị thực ở, qua đó nhà đầu tư nước ngoài trục lợi qua việc trích khấu khao tài sản cố định, phân chia lợi nhuận trên mật độ vốn góp. Hành vi này gây thất thu thuế lương công ty và thiệt hại cho bên liên doanh Việt Nam.

Đó là chuyển giá thông qua việc mua, bán nguyên liệu, vật tư, hàng hoá, công cụ, công cụ, tài sản cố định và các tài sản hữu hình khác giữa các bên liên kết không theo giá phân khúc. Hành vi này làm tăng chi phí đầu vào, giảm nghĩa vụ đóng góp vào ngân sách nhà nước.

Đó là chuyển giá thông qua chuyển giao tài sản vô hình như bí quyết công nghệ, thương hiệu, bí quyết kinh doanh… thông qua việc bán bản quyền hoặc thu phí bản quyền có “giá trên trời” cho công ty liên kết ở Việt Nam. Hành vi này khiến chi phí đầu vào của bên liên kết ở Việt Nam bị đẩy lên cao, sản xuất – kinh doanh thua lỗ và tất yếu công ty FDI đó không phải nộp thuế lương công ty.

Đó còn là việc lợi dụng các công ty ở Việt Nam khó tiếp cận vốn vay ngân hàng, công ty mẹ ở nước ngoài sẽ cho công ty con ở Việt Nam vay vốn sản xuất, kinh doanh có lãi suất cao không tưởng hoặc buộc phía Việt Nam phải trả thêm các loại chi phí liên quan đến các chuyển nhượng tài chính. Hành vi này khiến lợi nhuận của công ty ở Việt Nam giảm, từ đó giảm nghĩa vụ thuế, thậm chí công ty đó không phải nộp thuế lương công ty…

Trên bình diện khác, không chỉ công ty FDI, mà 1 số công ty trong nước cũng lợi dụng chính sách ưu đãi miễn, giảm thuế lương công ty để trốn thuế thông qua chuyển nhượng liên kết giữa lĩnh vực, địa bàn, khu vực được ưu đãi thuế và khu vực, địa bàn, lĩnh vực không được ưu đãi thuế.

Cơ quan thuế đã nhìn thấy rõ các hành vi nêu trên, nhưng không dễ ngăn chặn vì nhiều lý do, trong đó có lý do về quy định pháp lý. Đơn cử, cơ quan thuế nhiều nước có công dụng điều tra thuế, còn ở Việt Nam, cơ quan thuế chưa có công dụng này, nên trong nhiều trường hợp dù biết chắc công ty chuyển giá thông qua cung cấp dịch vụ kế toán, tài chính, giải đáp, pháp lý…, song cơ quan thuế đành thúc thủ vì không thể điều tra vận hành cung cấp dịch vụ có diễn ra hay không. Ngoài ra, muốn xác định chuyển nhượng liên kết nào đó có đúng giá phân khúc hay không, cơ quan thuế phải có cơ sở dữ liệu. Bên cạnh nguồn dữ liệu thu thập, cập nhật, xây dựng thông qua tổ chức kinh doanh thông tin cung cấp; thông tin dữ liệu của công ty được công bố công khai… thì phải có nguồn dữ liệu thương mại. Nhưng hiện chưa có quy định nào về việc ngân sách nhà nước bỏ tiền ra mua thông tin dữ liệu thương mại. Vì không có đầy đủ dữ liệu, nên cơ quan thuế cũng không có cơ sở buộc tội nhiều nghi án trốn thuế thông qua chuyển nhượng liên kết.

Không thể phủ nhận các đóng góp của khu vực FDI vào nền kinh tế Việt Nam, nhưng đã đến lúc phải có thêm biện pháp mạnh để ngăn chặn hành vi chuyển giá, trốn thuế, làm rõ việc không ít công ty FDI dù báo cáo lỗ triền miên, nhưng vẫn tiếp tục mở rộng sản xuất – kinh doanh. Muốn làm được việc này, trước mắt, cần hoàn thiện hành lang pháp lý để nâng cao hiệu lực, hiệu quả chống chuyển giá, nhất là khi vận hành chuyển giá diễn biến ngày càng tinh vi, toàn bộ hình thức, phương thức chuyển giá trên địa cầu được nhiều công ty FDI áp dụng ở Việt Nam.

Bạn đang xem chuyên mục Blog Tai Chinh Bat Dong San ở Duanvincitygrandpark.net

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: